Een hittegolf in Nederland in mei 2026 betekent dagen achtereen temperaturen van 28 tot 32 graden, en dat zonder dat veel woningen daarop zijn ingericht. Het KNMI definieert een hittegolf als minimaal 5 dagen achter elkaar boven de 25 graden, waarvan drie boven de 30 graden. Met de juiste maatregelen houd je je huis ongeveer 5 tot 8 graden koeler dan buiten, zonder dat je een airco hoeft aan te schaffen. In dit artikel lees je welke zonwering het beste werkt, hoe je ’s nachts ventileert, welke ventilator je echt nodig hebt en hoe je jezelf en kwetsbare gezinsleden beschermt tijdens een aanhoudende hitteperiode in Nederland of Belgie.
Wat is een hittegolf en wanneer beginnen we daarover te praten?
Stap 1 van 3: welke handleiding zoek je? (je kunt hier starten)
📍 Stap 1 van 3: kies het type handleiding
Welk type handleiding zoek je?
Vul dit formulier in en we helpen je direct verder. Binnen 1 minuut geregeld.
We gebruiken je keuze om je direct naar de juiste uitleg of handleiding te leiden. Geen moeite, direct duidelijkheid.
Volgens de officiele KNMI-definitie spreken we van een hittegolf als het in De Bilt:
- Minimaal 5 opeenvolgende dagen 25 graden of warmer is (zomerse dagen);
- Waarvan minimaal 3 dagen 30 graden of meer (tropische dagen).
De KNMI registreert hittegolven sinds 1901. Door klimaatverandering komen ze in 2026 ongeveer vijf keer vaker voor dan in de twintigste eeuw. Voor 2026 wordt een nieuwe hittekrachtindex geintroduceerd die niet alleen temperatuur, maar ook luchtvochtigheid, zonnestraling en wind combineert. Die index wordt vanaf de zomer van 2026 zichtbaar in de KNMI-app.
Zonwering: de belangrijkste eerste maatregel
Het effectiefst is de zonwarmte buitenhouden voordat ze door het glas naar binnen komt. Een glas met directe zon kan tot 90 procent van de warmte doorlaten.
Buitenzonwering (effectief)
- Screens (doek aan de buitenkant van het raam): houden 80 tot 95 procent van de zonwarmte tegen.
- Buitenrolluiken: thermisch zeer effectief en bieden bonus inbraakwering en geluidsisolatie.
- Markiezen en knikarmschermen: traditioneel maar zeer effectief boven ramen en terrassen.
- Luiken: klassiek in vakantieregio’s, ook in Nederland bij monumentale woningen.
Binnenzonwering (minder effectief, wel goedkoper)
- Lichte gordijnen met reflecterende coating.
- Plisses, vooral varianten met aluminiumlaag.
- Lamellen of jaloezieen.
- Een tijdelijke noodoplossing: aluminiumfolie of een isolatiedeken voor het raam.
Tip: zelfs het simpel sluiten van gordijnen aan de zonzijde van het huis houdt al 2 tot 3 graden tegen.
Slim ventileren: nacht- en dauwventilatie
De KNMI en het RIVM adviseren een strikt ventilatieritme:
- Overdag: ramen en deuren dicht houden, zonwering omlaag, gordijnen sluiten.
- ’s Avonds laat en ’s nachts: alle ramen open zetten zodra de buitentemperatuur lager is dan binnen. Maak een doorstroming met ramen aan tegengestelde zijden van het huis.
- ’s Ochtends vroeg: een laatste keer goed luchten tussen 5 en 7 uur. Sluit daarna alles weer.
Hou een buitenthermometer in de gaten. Pas open zetten zodra buiten lager is dan binnen; anders haal je juist warmte binnen.
Welke ventilator werkt het best?
Een ventilator koelt geen lucht maar bevordert verdamping van zweet op je huid, waardoor je 2 tot 4 graden gevoelstemperatuur lager ervaart. Soorten:
Statiefventilator
Klassiek met grote bladen, ideaal voor een woonkamer. Goede modellen leveren 50 tot 70 watt aan luchtverplaatsing. Investeer in een ventilator met oscillatie en afstandsbediening.
Torenventilator
Slank ontwerp, stil (vanaf 35 dB), past in een hoek. Minder luchtverplaatsing dan klassieke modellen maar prima voor slaapkamers. Topmodellen zoals Dyson en Princess Smart hebben een luchtfiltersysteem.
Tafelventilator
Klein en draagbaar voor op een bureau of nachtkastje.
Plafondventilator
Wie verbouwt, kan een plafondventilator overwegen. Werkt in zomer en winter (in winter aan lage stand om warmtelagen te mengen). Effectief in ruimtes met hoge plafonds.
Mobiele airco of monoblock
Bij langdurige hittegolven en kwetsbare bewoners (ouderen, baby’s, mensen met hart- of longklachten) kan een mobiele airco uitkomst bieden. Reken op 350 tot 800 euro voor een degelijk model met 9.000 tot 12.000 BTU. Let op de afvoerslang die door een raam of muur moet, en op het energieverbruik (450 tot 1.200 watt per uur). Vanaf 2026 is een A-label (volgens EU 2017/1369) wettelijk verplicht voor nieuw verkochte mobiele airco’s.
Trucs om je woning extra koel te houden
- Sluit apparaten af: computers, laders, tv’s en ovens geven warmte af. Schakel ze overdag uit.
- Kook ’s avonds of buiten: een hete oven of fornuis verhoogt de binnentemperatuur snel met 2 graden. Kies salades of de barbecue.
- Hang natte handdoeken: een natte handdoek voor een open raam koelt door verdamping. Ververs elke 30 minuten.
- Vul een bak met ijs en zet een ventilator erachter: improvisatie-airco die de lucht 2 tot 4 graden koeler maakt.
- Zet luchtbevochtiging UIT: bij hoge luchtvochtigheid wordt verdamping van zweet minder effectief; juist een ontvochtiger helpt.
- Hou planten binnen: kamerplanten zoals een palm of vrouwentongen verdampen water en zorgen voor verkoelend microklimaat.
- Witte lakens en linnen kleding: reflecteren licht en absorberen weinig warmte.
Bescherm je lichaam tijdens een hittegolf
Drink voldoende
Volwassenen drinken minstens 2 tot 2,5 liter water per dag tijdens een hittegolf, ouderen zelfs 1,5 liter extra dan normaal. Vermijd alcohol, koffie in grote hoeveelheden en suikerrijke frisdranken; die drogen juist uit. ORS-poeder of een snufje zout in water vult elektrolyten aan na zweten.
Zoek schaduw en plan activiteiten
Doe boodschappen en zware lichamelijke activiteiten voor 11 uur ’s ochtends of na 19 uur. Tussen 12 en 16 uur is de UV-belasting maximaal.
Beweeg minder en rustiger
Tijdens een hittegolf is sporten in de middag risicovol. Plan trainingen vroeg, of switch tijdelijk naar zwemmen.
Let extra op kwetsbare groepen
Ouderen, baby’s, mensen met chronische aandoeningen en mensen met overgewicht hebben verhoogd risico op uitdroging en hitteberoerte. Symptomen om op te letten:
- Hoofdpijn, duizeligheid, verwarring
- Misselijkheid en braken
- Droge huid zonder zweet
- Versnelde hartslag
- Spierkrampen
Bel bij ernstige symptomen direct 112 of contacteer een arts. Een natte washand op het voorhoofd en luchten in de nek verlichten direct.
Het Nationaal Hitteplan
Het RIVM activeert bij verwachte aanhoudende hitte het Nationaal Hitteplan. Zorgorganisaties, huisartsen, GGD’en en woningcorporaties krijgen specifieke instructies voor kwetsbare bewoners. Je herkent activering aan persberichten en push-meldingen via Weeralarm.
Bouwkundige verbeteringen voor de toekomst
Voor wie verbouwt of nieuwbouw plant, levert het beduidend rendement op om hittescenarios mee te nemen:
- Geisoleerd dak met PIR of steenwol minimaal 200 mm dik.
- Triple beglazing met zonwerende coating (g-waarde onder 0,3).
- Witte of reflecterende dakbedekking; vermindert dakopwarming met 15 tot 20 graden.
- Groene daken en geveltuinen voor verdampingskoeling.
- Warmtepomp met koelfunctie: vele lucht-water warmtepompen kunnen ’s zomers ook koelen via vloerverwarming.
- Ventilatiesysteem met bypass (WTW-systeem D met zomerstand) zodat warme afvoerlucht niet meer wordt teruggewonnen.
Veelgestelde vragen over hittegolven
Hoe weet ik of er een hittegolf is?
Volg de KNMI-app en de website knmi.nl/waarschuwingen. Officieel wordt een hittegolf pas achteraf bevestigd, maar Code Geel of Oranje voor hitte krijg je vooraf via Weeralarm.
Helpt een ventilator als het binnen al 30 graden is?
Boven de 35 graden binnen wordt een ventilator gevaarlijk omdat hij hete lucht naar je toe blaast en uitdroging versnelt. Onder de 30 graden helpt hij wel via verdampingskoeling op je huid.
Mag ik mijn hond binnenlaten met airco?
Honden raken sneller oververhit dan mensen. Geef ze altijd toegang tot een koele, geschaduwde ruimte met voldoende water. Een natte handdoek op de tegels werkt goed. Laat een hond nooit alleen in de auto, ook niet kort.
Kan ik subsidie krijgen voor zonwering?
Sommige gemeenten geven via lokale verduurzamingsregelingen subsidie voor buitenzonwering of luiken. Check je gemeente of de Verbeter Je Huis-website. Daarnaast geeft de Investeringssubsidie Duurzame Energie (ISDE) korting op warmtepompen met koelfunctie.
Hoe koel je een slaapkamer onder een dak?
Daken absorberen veel warmte. Combineer reflecterende folie op de dakpannen of onderdakplaat, dikke isolatie, en in noodgevallen een mobiele airco of stille torenventilator. Slaap eventueel tijdelijk in een lager gelegen ruimte zoals de woonkamer.
Is het waar dat hete thee verkoelt?
Gedeeltelijk. Warme dranken activeren je zweetreactie, waardoor je uiteindelijk meer afkoelt. Wel werkt dit alleen als het zweet kan verdampen, dus bij lage luchtvochtigheid en in de schaduw.
Wat doe ik bij stroomuitval tijdens een hittegolf?
Houd een powerbank of batterijventilator paraat. Open ramen aan de schaduwzijde, vermijd activiteiten en drink zoveel mogelijk water. Kwetsbare familieleden breng je naar een gekoelde openbare ruimte zoals een bibliotheek, zwembad of supermarkt.
